Đức Mẹ Măng Đen Kon Tum - Giáo phận Kon Tum

nhf thờ gỗ Kon Tum
QT Email: quoctiepkontum@gmail.com gửi đến Mẹ Măng Đen Email: quoctiepkontum@gmail.com lời nhắn: Kính chào Mẹ, con cảm ơn mẹ đã che chở, giúp đỡ gia đình con luôn được bình an và mạnh khỏe          TN Email: TNTT@gmail.com gửi đến Mẹ Măng Đen Email: quoctiepkontum@gmail.com lời nhắn: Mẹ ơi, Mẹ thiếu đôi tay, chúng con nguyện làm đôi tay cho mẹ, làm chứng nhân đức tin và rao giảng tin mừng          Dan Nhj Email: DanNhj@gmail.com gửi đến Mẹ Măng Đen Email: DanNhj@gmail.com lời nhắn: Cảm tạ Mẹ đã ban cho chúng con hồng ân, cảm tạ Mẹ muôn đời          peter nguyễn đức thuận Email: peternguyenducthuan@gmail.com
Điện thoại: 01656939720
gửi đến Duc Me Mang Den Email: memangden@gmail.com lời nhắn: xin Đức Mẹ mang đến phù hộ cho con tháng 8 này con đi phỏng vấn đi úc nếu đâu thì tốt.Nếu ko thi xin Mẹ giữ gìn con tại dòng cát minh và xin cho có công ăn việc làm để con vừa di làm vừa đi tu .          Giuse Mai Van Hoat Email: hoatmaivan@gmail.com
Điện thoại: 0918432669
gửi đến Giuse Mai Van Hoat Email: hoatmaivan@gmail.com
Điện thoại: 0918432669
lời nhắn: xin Mẹ giúp gia đình con qua được khó khăn hiện nay và bệnh của con gái con đuoc thuyên giảm. con cảm tạ Mẹ         

Hỗ trợ


- Mọi ý kiến và đường đến Đức Mẹ Măng Đen xin liên hệ: ĐT 0905373053Email: doquoctiep@gmail.com

 

Thánh Lễ Đặt Viên Đá Đầu Tiên TTHH Đức Mẹ Măng Đen - Gp Kon Tum


* Thời gian: 09g00 sáng thứ Bảy, ngày 21.10.2017
* Địa điểm: Trung Tâm Hành Hương Đức Mẹ Măng Đen, huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum.
* Chủ sự: Đức Cha Aloisiô Nguyễn Hùng Vị, Giám Mục Giáo Phận Kon Tum.

Lịch sử nhà thờ Chính tòa Kon Tum

Đăng lúc: Thứ bảy - 09/11/2013 10:22 - Người đăng bài viết: PhaoLo Quốc Tiệp
Lịch sử nhà thờ Chính tòa Kon Tum

Lịch sử nhà thờ Chính tòa Kon Tum

Giới thiệu đến các bạn Lịch sử nhà thờ Chính tòa Kon Tum

Trong tháng 11 này , giáo phận Kontum sẽ mừng lễ Thánh Tổ Stêphanô Cuénot Thể, Giám mục, tử đạo. Thánh lễ lúc 5g30 sáng thứ Năm 14/11/2013. Dịp này cũng Mừng 165 năm Tin Mừng trên đất Tây Nguyên (1848-2013) ; Mừng 100 Năm Xây Dựng Nhà Thờ Chính Tòa Kontum (Nhà Thờ Gỗ) 1913-2013 ; 100 năm Thành Phố Kontum (1913-2013) ; 81 năm thành lập Giáo Phận Kontum (1932-2013) ; 80 năm Giám Mục đầu tiên Kontum-Đức Cha Martial Jannin Phước (1933-2013) ; 10 năm Giám Mục đương nhiệm Micae Hoàng Đức Oanh (2003-2013). Trước đó vào tối thứ Tư 13/11/2013, lúc 18g30 tại Nhà thờ Chính tòa Gỗ có Đêm diễn nguyện Canh thức. 
 
Xin giới thiệu bài khảo cứu "NHÀ THỜ CHÍNH TÒA KONTUM - CẢM TẠ HỒNG ÂN 100 NĂM (1913-2013)". Đây là một tài liệu nghiên cứu, sưu tầm công phu, nghiêm túc về Ngôi Nhà Thờ Gỗ Chính Tòa lịch sử và độc đáo này. Tài liệu đã được Linh mục Phaolô Nguyễn Đức Hữu, cha sở Giáo xứ Chính tòa Kontum chuẩn nhận và giới thiệu rộng rãi trong dịp lễ mừng Nhà Thờ Chính Tòa Kontum tròn 100 năm tuổi.
 
Xin gởi đến tất cả quý vị như món quà ý nghĩa mừng lễ, để thêm yêu mến Quê Hương Kontum, thêm yêu mến Giáo Hội địa phương là Giáo Phận Truyền Giáo Kontum, thêm quí yêu Ngôi Nhà Thờ Chính Tòa cổ kính và độc đáo mang tính biểu tượng tôn giáo và dân tộc này.
 
Xin mời!


LỊCH SỬ NHÀ THỜ CHÍNH TÒA KONTUM  
----------------
NHÀ THỜ CHÍNH TÒA KONTUM  
CẢM TẠ HỒNG ÂN 100 NĂM (1913-2013)
 
“Hãy vào cửa thánh điện cất tiếng tạ ơn,
tới khuôn viên đền vàng dâng lời ca ngợi,
tạ ơn Chúa và chúc tụng danh Người.
Bởi vì Chúa nhân hậu,
muôn ngàn đời Chúa vẫn trọn tình thương”.
 
                                          (Tv 100,4-5).

nhà thờ chính tòa kon tum
 
Khách thập phương đến Kontum, vừa qua khỏi cầu Đăk Bla rẽ  hướng phải vào trung tâm thành phố, đi khoảng một cây số đến gần cuối con đường, du khách sẽ ngạc nhiên trầm trồ thán phục khi được tận mắt chiêm ngưỡng một ngôi nhà thờ được làm hoàn toàn bằng gỗ, dáng vẻ cổ kính, uy nghi và tráng lệ. Đó là Nhà thờ Chính tòa của Giáo phận Kontum, tọa lạc tại số 13, đường Nguyễn Huệ, phường Thống Nhất, thành phố Kontum, tỉnh Kontum.
 
Nhà thờ Chính tòa Kontum, trung tâm Công giáo của toàn Giáo phận, nơi đặt ngai tòa Giám mục - dấu chỉ và biểu hiện của giáo quyền. Nơi đây là ngôi nhà chung thân thương qui tụ mọi thành phần tín hữu đến cử hành phụng vụ tôn thờ Thiên Chúa, hoặc sinh hoạt tôn giáo nhằm vun đắp tình hiệp nhất, thân ái, chia sẻ mọi vui buồn trong đại gia đình Giáo phận, nhất là chia sẻ Tin Mừng tình thương cứu độ.
 
Đây là ngôi nhà thờ thứ tư của địa sở Kontum, được khởi công xây dựng vào ngày 7.4.1913, do cha sở lúc đó là linh mục Joseph Décrouille (Đệ). Trải qua một khoảng thời gian tiếp tục hoàn thiện, đến Lễ Hiển Linh ngày 6.1.1918, Nhà thờ được Đức cha Jeanningros (Vị), Giám mục phó Giáo phận Đông Đàng Trong (Qui Nhơn) làm phép thánh hiến trở nên Nhà thờ trung tâm của Miền truyền giáo Kontum. Đến năm 1932, khi Miền truyền giáo Kontum được nâng lên thành Giáo phận Tông tòa tách khỏi Giáo phận Qui Nhơn, Nhà thờ trở thành Nhà thờ Chính tòa của Giáo phận Kontum từ đó.
 
Ngôi nhà thờ được làm toàn bằng gỗ quí như cà chít, sao.v.v., mái lợp ngói vảy, tường trét đất trộn rơm, và được xây dựng hoàn toàn bằng phương pháp thủ công do người xưa thực hiện với tất cả sự khéo léo, mỹ thuật, kết hợp giữa lối kiến trúc Tây Nguyên và gô-tích của Châu Âu.
 
Năm 2013, Nhà thờ Chính tòa Kontum - còn được gọi một cách gần gũi thân thương là Nhà thờ Gỗ – kỷ niệm tròn 100 năm tuổi (1913-2013). Chúng ta hết sức vui mừng hãnh diện, cùng với Giáo xứ Chính tòa dâng lên Thiên Chúa lời cảm tạ vì muôn hồng ân cao quí Chúa đã tuôn đổ trên giáo phận, cách riêng cho giáo xứ Chính tòa Kontum - cái nôi truyền giáo của giáo phận, nơi xuất phát tên gọi tỉnh lỵ Kontum, và cũng là nơi trung tâm tôn giáo được dâng hiến cho Đức Mẹ Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội ngay từ buổi đầu khai lập vào năm 1856.
 
Nhân dịp trọng đại này, chúng tôi xin trình bày đôi nét tìm hiểu về ngôi nhà thờ lịch sử và độc đáo này, qua các phần sau đây:
I. Địa sở Kontum và các nhà thờ đầu tiên.
II. Nhà thờ Chính tòa Kontum hiện nay – Quá trình xây dựng và trùng tu qua thời gian.
 
III. Một vài hình ảnh về Nhà thờ Chính tòa Kontum.
 
I. ĐỊA SỞ KONTUM VÀ CÁC NHÀ THỜ ĐẦU TIÊN:
A. Hình thành Địa sở Kontum:
Sau khi xây dựng cơ sở Rơhai cũng như Đak Kấm ổn định và ngày càng phát triển cả về tinh thần lẫn vật chất, cha Do - linh mục phụ trách Trung tâm Truyền giáo Rơhai (nay là Tân Hương) quyết định thành lập một làng mới nữa. Ngài đã cử thầy Thám em của ngài và thầy Lai cùng một số người Kinh và Dân tộc đến khai phá vùng đất phía đông cách Rơhai hơn một cây số, gần một bàu nước nhỏ gọi là Tum (tiếng Bahnar:Tum có nghĩa là bàu nước, hồ nước). Gần Tum ở phía bên kia từ trước đã có làng Môer sinh sống (cũng gọi là làng Pơer), nguyên làng này do hai anh em Jơrông và Uông con của Jăxi gốc người làng Kon Trang Ôr, do bất mãn với các chủ làng hung tợn và hay hà hiếp dân, nên hai anh em lập kế bỏ làng Kon Trang Ôr mà đến lập làng mới bên cạnh Tum. Làng Kon Trang Ôr thời đó ở bên kia sông gần Chưh Reng, là một làng lớn dân số đông cả ngàn người, có các già làng: Mung, Bung, Loih và Jăxi. Mung, Bung, Loih là một liên minh hung bạo, hay gây sự bắt người cướp của, nên trở nên giàu có và đầy thế lực. Còn Jăxi thì hiền lành chân chất, nên thường bị hiếp đáp, chính vì vậy mà Jơrông và Uông tìm cách bỏ đi lập làng nơi khác như đã nói trên. Dân làng Kon Trang Ôr này phần đông do không chịu nổi cảnh ức hiếp nên dần dần cũng dời đi, trước hết dân làng đến ở Dak Hơtỗ, nhưng vì bệnh dịch chết nhiều, dời tới Dak Pơer, sau đó dời về làng ở bên này Tum.
Tum Nh'rong  
Tum Nh'rong thuộc làng Kontum Kơnâm hiện nay
Ảnh: Minh Sơn chụp 6/2013
 
Vậy nhóm thầy Thám đã dựng một căn nhà lớn gần Tum để khai khẩn lập nông trại, và hai thầy - thầy Thám và thầy Lai, theo sự hướng dẫn của cha Do lo trông coi việc làm rẫy nhằm phát triển cơ sở này. Chẳng bao lâu số người đến ngày càng đông lập thành một xóm nhỏ gọi là Dak Tum (Làng Tum).
Năm 1856, cha Hòa từ Trung tâm Truyền giáo Pơnong (cũng gọi là Mơnong, nay thuộc tỉnh Đak Lak) được Đức Cha Cuénot chỉ định lên giúp cha Do tại Rơhai; cha Hòa được cha Bề trên Combes (Bê) gởi đến coi sóc cơ sở cha Do đã lập để có kết quả rộng rãi hơn. Cùng đi với cha Hòa có một số người Dân tộc làng Pơnong và một số người Kinh, số người này cộng với số người nhà của cha Do chính là những giáo dân đầu tiên của họ đạo Kontum.
Cha Hòa rất được dân chúng trong vùng mến phục, do đức độ và công việc làm của ngài đem lại nhiều kết quả. Làng Môer bên kia Tum nghe lời khuyên của cha dời làng về ở gần làng Dak Tum, tại địa điểm có giọt nước tốt và cũng dễ đánh bắt cá. Làng Kon Trang Ôr cũng kéo về sáp nhập với làng Dak Tum.
Cũng trong thời gian đó ông A Bau (ông nội của linh mục Antôn Den) là người đầu tiên trong làng Kon Trang Ôr xin nhập đạo. Ông đã nhập đạo vì cảm phục sự tận tâm của cha Hòa đã ân cần giúp đỡ con của ông là A Ngêt khỏi bệnh lở miệng. Sau đó, dù gặp nghi kỵ và chống đối, số người xin nhập đạo vẫn tăng dần: tiếp sau ông Bau là Krui, rồi Pen, Gêm, Pinh và nhiều người khác xin trở lại đạo. 
Để tránh lụt lội, cha Hòa đã vận động đồng bào trong làng Kon Trang Phă Beng (tức là Kon Trang Ôr khi dời làng về phía bắc gần Tum Phă) dời lên đồi. Sau khi cư dân đông lên, đặc biệt khi hình thành làng người Kinh (Phương Nghĩa), và sau khi nhà rông làng Dak Tum bị cháy, phần lớn dân làng gốc làng Kon Treng và Kon Mong đã dời lên đồi phía đông bắc lập nên làng Kontum Kơpơng (Kontum trên). Vì vậy vị trí làng Dak Tum được gọi là Kontum Kơnâm (Kontum dưới). Làng Rơ-ông nhập Kon Trang Ôr Ngip. Từ đó cả vùng rộng lớn được gọi chung là Kontum.
1. Ở Dak Hơtỗ gần suối Hơtỗ, có 7 nhà rông.
2. Ở Dak Pơer (Môer), có 2 nhà rông.
3. Ở Chưh Reng gần Tum Trô (vùng cao Kon Hra Chôt) có các già làng: Ximung, Bung và Loih.
4. Kon Trang Ôr (gần Tum Buih) có các già làng là Jrông và Uông con Jăxi.
5. Kon Trang Phă Beng (Tum Phă).
6. Plei Groi Kontum.
 
Người tín hữu đầu tiên ở làng Kontum Kơpơng là ông A Thơ người làng Kontum Kơnâm lấy vợ người làng Kon Trang vào năm 1899 (x. Sổ Rửa tội địa sở Kontum, quyển 1).
 
Từ năm 1870-1880: hình thành họ đạo Phương Nghĩa người Kinh
Dần dần, số người xin gia nhập đạo ngày càng thêm đông. Tất cả hợp thành một địa sở rộng lớn và đông tín hữu: Địa sở Kontum, được dâng hiến đặt dưới sự bảo trợ của Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội.
 
B. CÁC NHÀ THỜ ĐẦU TIÊN:
 
1. Nhà thờ thứ nhất: 1856-1885.
Khi đã có giáo dân tại chỗ, Cha Hòa đã làm một nhà nguyện nhỏ trong làng bằng tranh nứa, vừa là nơi cử hành phụng vụ vừa là nơi ở cho những người theo giúp ngài. Cha Hòa đặt ông A Bau làm ông Câu họ và lo giúp việc phòng thánh
Nhà thờ thứ nhất: 1856-1885
Ảnh minh họa
 
Đến năm 1861, cha Hòa qua đời sau 5 năm hoạt động đắc lực. Từ đó cho đến năm 1882, cơ sở Kontum không có linh mục coi sóc riêng, nên trực thuộc cha xứ Rơhai: trước tiên là cha Do (1861-1872), sau đến cha Hugon Xuân (1873-1876) và cha Nguyên (1877-1882).
Đầu năm 1875, cha Vialleton (Truyền) lên Miền truyền giáo đã đến ở tại làng Kontum. Ngài ở trong nhà nguyện của làng – “một túp nhà chật hẹp gần giống như nhà sàn dân tộc, vừa làm nhà nguyện vừa làm nơi ở cho những người giúp việc người Kinh”. “Thuở ấy làng Kontum còn nhỏ, nhơn số cả đạo ngoại chừng 150 người, có hai nhà rông, bốn phía có rào lũy để ngữ giặc gần sát bên nhà, nên chật hẹp bẩn thỉu lắm. Chỗ ở, nhà thờ, nhà bếp cũng chung một cái nhà chật chội su sơ”
Gần 2 năm sau khi ngài tới ở (năm 1877) đã có thêm một ngôi nhà rông nữa làm nhà nguyện, để các tín hữu khu vực chung quanh (như làng Kon Treng, Kon Mong.v.v.) thuận tiện đọc kinh sớm tối. Nhiều gia đình từ nơi khác đến xin theo đạo, và dân làng đã tháo dỡ hàng rào phòng vệ làng. Từ đó, dân số Kontum tăng lên nhiều.
 
2. Nhà thờ thứ hai: 1885-17.5.1897 (bị cháy).
Cha Vialleton chính thức đảm nhận phụ trách địa sở Kontum từ năm 1882 và làm Bề trên Miền truyền giáo từ năm 188. Ngài chuẩn bị và bắt tay xây dựng ngôi nhà thờ mới to đẹp trong vòng 5 năm mới hoàn thành. Vật liệu của ngôi nhà thờ này được dỡ từ nhà thờ Dak Hơkia do cha Phêrô Nguyên xây dựng bên tả ngạn sông Dak Bla (gần Phương Hòa ngày nay), nhưng do cha Nguyên theo lệnh Bề trên phải về coi sóc Trung tâm Rơhai vào năm 1877 (sau khi cha Do qua đời 1872) và làng Dak Hơkia sau đó tan rã, nên cha Bề trên Vialleton chỉ định dỡ nhà thờ này đem về góp vào làm nhà thờ Kontum, khởi công và hoàn thành trong khoảng thời gian 5 năm: 1885-1890. Vị trí nhà thờ tại dốc bà Đêch (đầu đường Nguyễn Huệ đoạn trên ngõ hẻm vào nhà ông câu Phạm Ngộ (câu Đồ) trước đây, nay là nhà ông Philípphê Phạm Công Thủy (cựu chức việc giáo xứ Phương Nghĩa); trong khuôn viên nhà thờ có đặt tượng Thánh Cả Giuse. Nhà thờ được làm theo mô hình có 2 cánh hai bên như Thánh giá, nên còn gọi là Nhà thờ Thánh giá.


Cha Bề Trên Jules Vialleton (Truyền)
Cha Bề Trên Jules Vialleton (Truyền)
 
Ngày 17.5.1897, ngôi nhà thờ này bị hỏa hoạn thiêu rụi. Chúng ta cùng xem lại hoàn cảnh xảy ra sự kiện đáng tiếc này:
“Kontum có một ngôi nhà thờ rất đẹp mà công cuộc xây dựng mất 5 năm và đòi hỏi vị thừa sai dũng cảm rất nhiều lo lắng và chi phí lớn. Đáng tiếc, ngày 17.5.1897, một em trai người Kinh đã bất cẩn làm cháy nhà. Đám cháy lan sang nhà của cha và nhà thờ, và phá hủy tất cả. Ngôi nhà Rông, 18 căn nhà của dân làng, 5 hay 6 lẫm lúa cũng làm mồi cho ngọn lửa. Hầu hết dân làng đều ở ngoài đồng và ngọn lửa không dập tắt được. Khi thấy mái nhà thờ đang cháy, Cha Vialleton cung kính kiệu Mình Thánh từ Nhà Tạm sang Rơhai. Ngài chịu đựng một cách can đảm điều bất hạnh phá hủy thành quả của những tháng năm dài tiết kiệm và lao động chỉ trong vài giờ. Các vị thừa sai chạy đến chia buồn sâu sắc với ngài lại có vẻ buồn rầu hơn ngài. Người con trai, tác nhân của tai họa, chạy trốn trong bụi cây. Cha bảo đi tìm em và khi em đến, bấn loạn, run rẩy, Cha hỏi em: “Con ăn cơm chưa?” – “Thưa cha, chưa!” – “Ô! Con đi ăn cơm đi!”. Đó là tất cả những lời quở mắng và trách phạt mà người có lỗi đã nhận”.
 
3. Nhà thờ thứ ba: 1897-15/6/1910 (bị cháy)
Sau trận hỏa hoạn, cha Vialleton - cha sở địa sở Kontum cũng là Bề trên Miền truyền giáo đã cho dựng lại một nhà nguyện tạm thời bằng tranh nứa. Vị trí nhà thờ tại khu vực Trường Trung học Chuyên tỉnh Kontum ngày nay (xưa kia là khu vực Trường Đức Bà Phương Nghĩa, về sau là cơ sở Gia đình Bác ái - Foyer de Charité, do các Nữ  tử Bác ái Vinh Sơn đảm trách). Ngài cũng xây dựng lại nhà xứ rộng hơn và lo tập kết vật liệu để chuẩn bị xây dựng một ngôi nhà thờ đẹp trong tương lai. Thiếu thợ và nhiều nguyên nhân khác đã làm trễ việc thực hiện dự án của ngài. Cha Vialleton đã qua đời ngày 11.11.1909, những gì ngài tích cóp được để xây dựng nhà thờ đều dành lại cho người kế nhiệm.
 
Cha Joseph Décrouille (Đệ) được bổ nhiệm về địa sở Kontum gồm nửa người Kinh nửa Dân tộc này. Mới được vài tháng ở tại nhiệm sở mới, vào đêm 15 rạng sáng ngày 16 tháng 6 năm 1910, một trận hoả hoạn nữa đã xảy ra thiêu rụi nhà thờ bằng tre tranh nứa của giáo xứ. Sự kiện này được cha Guerlach (Cảnh) phụ trách nhà thờ Rơhai gần đó thuật lại như sau:
 
“Một bất hạnh lớn đã giáng xuống địa sở Kontum và làm ảnh hưởng đến tất cả chúng tôi. Vào đêm 15 rạng sáng ngày 16 tháng 6, khoảng 11 giờ rưỡi, một đám cháy đã thiêu rụi hoàn toàn nhà thờ và tất cả đồ đạc bên trong. Thậm chí người ta cũng không cứu được Mình Thánh Chúa! Sáu hoặc bảy phút sau khi ngọn lửa bùng phát, cha Jannin lao vào để cứu Mình Thánh còn lưu giữ, nhưng bàn thờ bùng cháy và ngọn lửa bốc lên rất mạnh làm vị đồng nghiệp của chúng tôi đã phải rút lui. Mồi lửa bắt đầu trong phòng thánh, dường như được gây ra do sự bất cẩn của người trông giữ nhà thờ, đã để lại một ngọn nến cháy trên sàn gỗ bên dưới đồ áo lễ của linh mục và đồ đạc của lễ sinh. Cha Décrouille Đệ bị mất tất cả mọi thứ gồm đồ trang trí và các đồ thờ. Ngài đón nhận điều dữ này với tất cả sự nhiệt tâm tông đồ. Người dân tộc đã rất đau buồn và gần như bị xúc phạm vì Mình Thánh đã bị chìm trong biển lửa. Đây là một thử thách lớn cho đức tin còn chưa mạnh của họ. Nhà thờ này chỉ là tạm thời. Cha Vialleton đã xây dựng nhà thờ tạm này sau khi ngôi nhà thờ to lớn xinh đẹp - mà ngài phải tốn khá nhiều chi phí và thời gian – cũng đã bị cháy trước đây. Khi tôi đến hiện trường của vụ hỏa hoạn, câu hỏi đầu tiên của tôi là: "Mình Thánh Chúa đâu rồi? ". Cha Décrouille chỉ tay vào đám cháy và nói với giọng đau khổ: "Ở trong đó". Tôi nhận một cú dội mạnh vào tim, và tôi phải chịu đựng như chính Chúa Giêsu đã phải chịu đựng sự tra tấn của ngọn lửa. Tuy nhiên, thật sự là không thể tiếp cận bàn thờ được" (Thư của cha Guerlach- Rơhai, ngày 20 tháng 6 năm 1910).
Như vậy trong khoảng thời gian 13 năm từ 1897-1910, địa sở Kontum đã 2 lần bị cháy nhà thờ.
 
II. NHÀ THỜ CHÍNH TÒA KONTUM HIỆN NAY: QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG VÀ TRÙNG TU QUA THỜI GIAN.
Ngôi nhà thờ Chính tòa bằng gỗ hiện nay là nhà thờ thứ tư được khởi công xây dựng năm 1913 do cha Joseph Décrouille (Đệ).
 
A. QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG:
1. Dự án xây dựng ngôi nhà thờ:                                                       
Sau khi cha Vialleton (Truyền) qua đời, cha Guerlach (Cảnh) được bổ nhiệm làm Đại diện Giám mục và Bề trên Miền truyền giáo (1910-1912). Cha Bề trên Guerlach là một vị thừa sai có uy tín và tầm ảnh hưởng rất lớn, nhất là đối với nước Pháp. Cùng thời gian này, một dự án tài trợ của một vị quý tộc từ đất nước Pháp đang trên đường đến Kontum. Vai trò của cha Bề trên Guerlach được thể hiện khi ngài bổ nhiệm linh mục Décrouille (Đệ) về địa sở Kontum để tiếp tục công việc của cha Vialleton để lại, và sẵn sàng tiếp đón một vị thừa sai mới đến với Miền truyền giáo vào năm 1910 – linh mục Jean Baptiste Décrouille (Tôn) – em của linh mục Joseph Décrouille (Đệ):
“Trong thảm cảnh buồn thương này, một lá thư từ Pháp báo cho ngài (cha Joseph Décrouille) biết em của ngài là cha Jean Baptiste Décrouille sắp tới sẽ lên vùng truyền giáo Thượng và sẽ mang đến cho ngài một dự án tài trợ của một vị quý tộc nhằm xây một nhà thờ vững chắc, kiên cố tại Kontum”.
Lm Joseph Décrouillê (Đệ)
Lm Joseph Décrouillê (Đệ)
 
2. Ý tưởng xây dựng một ngôi nhà thờ Chính tòa hoàn toàn bằng gỗ:
Việc xây dựng những công trình thờ phượng hoàn toàn bằng gỗ đã là mối quan tâm của các vị Bề trên và các linh mục Kontum từ trước đến giờ. Vì các lý do sau:
-Hội nhập văn hóa theo kiến trúc của cư dân bản địa: nhà rông, nhà sàn của người dân tộc đều được làm bằng gỗ tre nứa, mái tranh.
-Cây gỗ tại địa phương Tây Nguyên vốn còn tương đối dồi dào, dễ khai thác. Các vật liệu khác còn hiếm trên miền Kontum.
-Vật liệu gỗ tốt có độ bền chắc và có sẵn nguồn thợ giỏi đến từ đồng bằng, bảo đảm xây dựng công trình chắc chắn và mỹ thuật…
Tuy nhiên, đối với ngôi nhà thờ sắp xây dựng này, cha Bề trên Geurlach, tiếp đến cha Bề trên Kemlin (“kiến trúc sư” bản vẽ) và cha sở Kontum đều muốn đây là một công trình được làm hoàn toàn bằng gỗ quí chắc chắn, bảo đảm sự tôn nghiêm và mỹ thuật, và phải xứng tầm với vị thế một ngôi Nhà thờ trung tâm của Miền truyền giáo ngay thời điểm hiện tại và là Nhà thờ Chính tòa trong tương lai, như Đức cha Grangeon (Mẫn), Giám mục Đại diện Tông toà Đông Đàng Trong tường trình vào năm 1913 như sau:
“Nhà thờ Kontum hai lần bị hoả hoạn thiêu rụi trong khoảng thời gian 10 năm với tất cả đồ đạc trong nhà, đã được xây dựng lại, nhờ lòng hảo tâm của một vị ân nhân hào phóng đặc biệt. Không thể dùng đá cũng như gạch để xây dựng, nhưng chỉ có dùng gỗ mới xây dựng với chất lượng cao và kiến trúc sư cho biết ngôi nhà thờ trên xứ Bahnar có dáng dấp ngôi thánh đường chính toà”.
 
3. Quá trình chuẩn bị: Chuẩn bị trong vòng 3 năm từ cuối năm 1910 đến tháng 4.1913 mới khởi công.
+Cha Jos. Décrouille đã tham khảo kinh nghiệm và hỏi ý kiến cha Kemlin để lên bản vẽ thiết kế cho ngôi nhà thờ mới. Cha Kemlin là một kiến trúc sư tài ba, thể hiện qua các công trình như nhà thờ Plei Jơdrập được làm hoàn toàn bằng gỗ tuyển lựa tuyệt đẹp, hay tu sửa nhà thờ Rơhai (Tân Hương)…
Cha Bề Trên Emile Kemlin (Văn)
Cha Bề Trên Emile Kemlin (Văn)
 
+ Cha J. Décrouille đã thuê thợ cùng với giáo dân tìm đốn cây gỗ trong các khu rừng chung quanh. Chính cha xứ đốc công giáo dân các làng dùng voi, trâu bò, ngựa...kéo gỗ tận cánh rừng bên kia sông Dak Bla, xuôi dòng cập bờ, rồi vượt dốc, chuyển về từng cây gỗ, thuê thợ giỏi tận dưới Bình Định, Quảng Ngãi, Quảng Nam…lên đục đẽo, xây dựng. Một công trường gồm từ những thợ mộc lành nghề, nghệ nhân điêu khắc, chạm trổ đến những công nhân cưa xẻ, thợ nung gạch ngói, cho đến những giáo dân giúp việc mẫn cán, nhiệt tình.v.v.
 
4. Khởi công công trình:
 
a. Làm phép khu đất xây dựng nhà thờ.
Năm 1913, Đức cha Jeanningros (Vị), Giám mục hiệu toà Havara, phụ tá của Đức cha Grangeon (Mẫn) đi thăm mục vụ và ban bí tích Thêm sức cho tín hữu Miền truyền giáo Kontum trong vòng 2 tháng. Khởi hành từ Làng Sông (Qui Nhơn) thứ bảy ngày 8.3.1913, đến thứ ba ngày 11.3 ngài lên đèo An Khê và thứ năm ngày 13.3, lúc 5 giờ chiều, xe của Đức cha đã đến đầu bến đò sông Đăk Bla và được cha Jannin (Phước), cha Alberty (Hiền) và cha J. Décrouille (Đệ) đón chào. Sau đó Đức cha qua sông bằng phà và các cha, đại diện ban chức việc cùng đông đảo giáo dân Thượng-Kinh long trọng rước ngài về nhà thờ Rơhai; tiếp đến vào lúc chiều tối Đức cha về Trường Kuênot dùng cơm và nghỉ đêm tại đây.
Những ngày trước lễ Phục Sinh, Đức cha đi thăm và ban phép Thêm sức tại một số giáo xứ chung quanh (Trường Kuênot, Kon Mơnei, Phương Hòa); cử hành Tam Nhật Thánh và lễ Phục sinh tại nhà thờ Rơhai. Hai tuần lên tiếp sau lễ Phục sinh, Đức cha đi thăm mục vụ và ban phép Thêm sức cho các tín hữu vùng Jơlơn. Chúa nhật III Phục sinh 6.3.1913, ngài ban bí tích Thêm sức tại nhà thờ Rơhai. Hôm sau, thứ hai 7.4.1913 ngài ban bí tích Thêm sức cho tín hữu địa sở Kontum, bên Trường Kuênot. Sau thánh lễ, Đức cha đến làm phép khởi công xây dựng nhà thờ Kontum, tại khuôn đất nhà thờ Chính tòa hiện nay, nằm giữa trường Kuênot và nhà xứ của cha Đệ.
 
b. Dựng sườn Nhà thờ Kontum: Thứ hai ngày 7.4.1913.
Sau khi Đức cha Jeanningros làm phép khởi công, dưới sự điều động của các cha, nhất là cha Jannin (Phước) và cha Guichard (Lê), toàn thể giáo dân địa sở Kontum - Thượng và Kinh, hồ hởi bắt tay dựng sườn ngôi nhà thờ, trước sự chứng kiến của Đức cha và quý cha. Tạp chí Hlabar Tơbang số 27 năm 1913 đã ghi lại tường thuật của cha Bề trên Kemlin về quang cảnh ngày dựng sườn nhà thờ thật náo nhiệt, vui tươi: các vì gỗ được kéo lên theo hiệu lệnh của trống và tiếng hô nhịp nhàng, chính xác của người điều khiển. Công việc thật khó khăn và nặng nhọc! Những cột  gỗ to tròn, dài và nặng được gắn kết với những cây đà lớn, vuông vức, do các thợ mộc tài giỏi, khéo léo đục đẽo, ráp mộng sít sao…được kéo lên bởi dây thừng, hoàn toàn bằng sức người. Với quyết tâm của tất cả mọi người, công việc diễn ra suôn sẻ và ngày đầu tiên cũng đã dựng lên được bốn gian. Công việc cứ thế tiếp tục trong những ngày tiếp sau:   
“Ấm áp của mùa hè! Mặt trời vừa ló rạng khỏi dãy núi phía đông. Lòng người rộn rã như tiếng sấm  mùa hè. Tùng, tùng, tiếng trống vang dội kêu gọi dân làng đến để dựng nhà thờ! Từ sáng sớm, có hai cha là cha Phước và cha Lê đã chuẩn bị đầy đủ, nào dây thừng v.v… Dân Kontum, anh em người Kinh và tất cả người Bahnar ra tập trung để chung sức kéo dựng. Đức cha  và các cha đứng gần đó để coi. Gian đầu tiên, người ta kéo từ từ coi thử dây cột có chắc không; biết đã chắc rồi, cha Phước hô một tiếng to: phắt, tùng tùng, ông già đánh trống giữ nhịp độ  kéo, người ta kéo các cột từ từ lên và dựng đứng thẳng. Trong lòng mọi người an tâm; họ thấy dễ dàng và không lo gì nữa. Từ sáng sớm đến trưa, người ta dựng được hai gian rồi. Trưa nghỉ ăn cơm. Ăn xong, họ bắt tay vào việc cho đến chiều tối, cũng dựng được hai gian. Ngày hôm sau, cũng dựng được 4 gian nữa; ngày thứ tư đã hoàn tất. Cảm ơn hai cha Phước và cha Lê đã hướng dẫn, chỉ bảo trong công việc dựng nhà thờ  này. Trời đẹp quá, nếu sau này làm hoàn thành tất cả, thì sẽ đẹp hơn các nhà thờ khác: chiều dài, cũng dài hơn nhà thờ Rơhai; chiều rộng có phần ngắn hơn đôi chút. Hiện giờ, nhà thờ Kontum này  họ đã lợp tranh. Cho nên, ngày kiệu Thánh Thể, cha Đệ đã dâng Thánh lễ tại đó để cầu xin Chúa ban phúc lành hồn xác cho các ân nhân ngoại quốc đã giúp dân  làng Kontum có nhà thờ đẹp mới này.
Đức Cha Martial Jannin (Phước)
Đức Cha Martial Jannin (Phước)
 
Việc dựng nhà thờ đã cơ bản hoàn thành. Trước mắt, nhà thờ được lợp tranh, và cha sở có thể bắt đầu dâng thánh lễ cho bổn đạo.
Hai tuần sau, thứ ba 22.4.2013, dân làng Kontum tổ chức uống rượu mừng việc dựng nhà thờ (et kơ tơiung hnam B.I.) và để khoản đãi chào mừng Đức cha (et hapong kơ Bok Tih), trước khi Đức cha lên đường đi thăm mục vụ vùng Jarai, sau đó ngài sẽ trở về đồng bằng. Có mặt đông đủ mọi thành phần giáo dân của địa sở Kontum và 20 linh mục tham dự.
 
5. Hoàn chỉnh và khánh thành nhà thờ:
Nhà thờ mới hoàn thành phần chính yếu, cần phải hoàn thiện  theo như thiết kế. Cha Kemlin (Văn) Bề trên Miền truyền giáo (thay cha Guerlach qua đời năm 1912) - kiến trúc sư công trình, trong năm 1913 ngài thường xuyên bị đau yếu. Đến cuối năm 1913 ngài buộc phải đi Hồng Kông hồi phục sức khỏe trong 6 tháng. Trở về nhiệm sở năm 1914, ngài đưa ra ý hướng tiếp tục hoàn chỉnh ngôi nhà thờ Kontum. Nhưng do thế chiến I bùng nổ (1914-1918), công việc bị đình trệ. Tuy vậy, dưới sự hướng dẫn của cha Kemlin, cha Décrouille (Đệ) đã khéo léo điều động thi công hoàn thiện ngôi nhà thờ với tháp bằng gỗ cao vút đến 24 mét, mái nhà thờ được thay rui mè lợp ngói, cao tương xứng với tháp chuông, các cửa lớn và cửa sổ được chạm trổ hết sức sắc sảo, rất nhiều cột nhỏ được bày biện cách hợp lý chung quanh những bức tường, không ai có thể đoán ra tất cả những phần còn lại được làm bằng đất trộn với rơm.
Nhà thờ dài 47m, rộng 15m, cao 12m; với 2 cánh hai bên, mỗi bên dài 8m x rộng 8m. Sàn Nhà thờ cao cách mặt đất 0,8m. Tổng diện tích là 703,8 m.
Kiến trúc với mái dốc 2 tầng, lợp ngói vảy; chân cột gỗ lớn gồm  4 hàng chạy dọc từ tiền đường đến phòng áo: 2 hàng cột giữa to và cao hơn, 2 hàng cột hai bên nhỏ và thấp hơn. Nội thất: Cột, hoa văn, vòng cung trên mái kiểu gô-tích. Những vòng cung vươn lên như những đôi tay chắp lại, biểu lộ tâm hồn tín hữu dâng cao cùng với lời kinh tiếng hát, và với tâm tình yêu mến dâng lên Thiên Chúa.
Cung thánh do cha Jannin (Phước) thiết kế: Bàn thờ, Nhà tạm…bằng gỗ quý được chạm khắc tinh xảo. Bức phù điêu “Bữa tiệc ly” trước bàn thờ chính, “Kinh Lạy Cha” bằng tiếng La tinh, Nhà tạm chạm trổ hoa văn được sơn màu đỏ, bao lơn ngăn cách cung thánh cũng là bàn quỳ để giáo dân lên rước lễ (về sau được gỡ ra để thoáng và giáo dân được gần cung thánh hơn), các bậc cấp bước lên cung thánh .v.v. Tất cả tạo thành bức phông cho ta cảm giác như đang ở trong một cung điện uy nghiêm. Bầu khí bên trong có vẻ hơi âm u, trầm mặc hợp với khung cảnh trang nghiêm, nhiệm mầu. Ngôi tháp cao vút gồm 4 tầng với Thánh giá bằng gỗ quý trên chóp đỉnh Nhà thờ.
Ngày 06/01/1918, Đức Cha Jeanningros, Giám mục phó Gp Đông Đàng Trong (Qui Nhơn) đã lên thăm mục vụ miền Kontum và ngài đã long trọng cử hành nghi thức cung hiến ngôi nhà thờ, với thánh hiệu “Đức Mẹ vô nhiễm nguyên tội”, là thánh hiệu bổn mạng của Địa sở Kontum. Từ nay nó trở thành Nhà thờ chính của Miền truyền giáo Kontum. Về biến cố trọng đại này, Đức cha Jeanningros trong bản tường trình hằng năm gởi về Hội Thừa sai Paris, có ghi như sau:
“Quang cảnh ngày lễ Ba Vua càng trọng đại tại Kontum, nghi thức làm  phép ngôi thánh đường mới đưa vào phụng tự. Đây là một toà nhà rộng rãi và quí giá, được xây dựng bằng danh mộc do Cha Bề trên Kemlin hướng dẫn, và nhờ lòng thiệt thành và rộng rãi tài trợ của Bá tước De Kergolay; chúng tôi biết ơn cách sâu xa ông Bá tước đã thay thế nhà thờ bằng tranh nứa xưa đã bị hoả  hoạn cách 7 năm về trước bằng ngôi thánh đường đẹp đẽ này”.
 
6. Nhà thờ Kontum qua thời gian:
a. Tên gọi và tước hiệu Nhà thờ:
Từ đây, Ngôi nhà thờ bắt đầu vai trò lịch sử mới của mình. Vì là nhà thờ của Địa sở Kontum nên được gọi là Nhà thờ Kontum (L’église de Kon Tum), hay Nhà thờ Địa sở Kontum.
Năm 1932, khi Tòa Thánh thiết lập Địa phận Tông tòa Kontum tách khỏi Địa phận Qui Nhơn, Nhà thờ Kontum trở thành “Nhà thờ Chính tòa Kontum”.
Năm 1960, Sắc chỉ Venerabilium Nostrorum, do Đức Thánh Cha Gioan XXIII ban hành ngày 24 tháng 11 năm 1960 đã nâng Giáo phận Tông tòa Kontum thành Giáo phận chính tòa Kontum “với nhà thờ chính tòa danh hiệu Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội”.
Họ đạo Phương Nghĩa (kinh) được thành lập từ năm 1880 và trực thuộc Địa sở Kontum. Do số tín hữu người Kinh tăng nhanh, làng Phương Nghĩa ở sát cạnh và sinh hoạt tôn giáo tại nhà thờ Kontum, nên từ đầu thập niên 1930, người Kinh cũng thường hay gọi Nhà thờ Kontum là Nhà thờ Phương Nghĩa (hay Nhà thờ Phường Nghĩa!).
Thập niên 1980-1990 trở đi, Nhà thờ Chính tòa còn được dân chúng gọi bằng nhiều tên khác như: Nhà thờ Thượng, Nhà thờ Dân tộc: do Nhà thờ được dành riêng cho người dân tộc và nằm trong khu vực làng Thượng Kontum Kơnâm; Nhà thờ Gỗ: do Nhà thờ được làm hoàn toàn bằng gỗ.
b. Một vài mốc thời gian:
Năm 1919, cha Bề trên Kemlin quản nhiệm địa sở Kontum, ngài về ở tại nhà xứ Kontum (cho đến 6.4.1924).
Cha Joseph Décrouille đi nhận nhiệm sở mới. Trong khoảng thời gian 10 năm làm cha sở Kontum (1909-1919), bằng lối ứng xử khôn khéo, và bằng nếp sống quân bình, cha Joseph Décrouille  đã nên gương mẫu trong đời sống, công việc cả tinh thần lẫn thể chất. Cha đã chiếm trọn lòng tin yêu nơi mọi người.
Ngày 13.7.1919, được sự chuẩn nhận của Đức cha Damien Grangeon (Mẫn), Giám mục Đại diện Tông tòa Đông Đàng Trong (Qui Nhơn), cha Bề trên Kemlin đã long trọng dâng hiến toàn thể Miền truyền giáo Kontum cho Rất Thánh Trái Tim Đức Chúa Giêsu. Nhà thờ Chính tòa đón nhận Thánh Tâm Chúa Giêsu ngự trị – Người là Vị Vua Tình Yêu, trung tâm điểm qui tụ muôn tâm hồn trong một đức tin duy nhất, và mọi người đều là anh em con của một Cha trên trời.
Năm 1925, cha Francois Légis Louison (cố Lui) được bổ nhiệm làm cha sở Kontum thay cha Kemlin, phụ trách các họ đạo Kontum Kơnâm, Kontum Kơpơng, Kon Klor và Phương Nghĩa. Tình hình địa sở giai đoạn này như sau:  
“Địa sở Kontum cả lớn nhỏ gồm 1500  tín hữu, một nửa là người dân tộc Bahnar, một nửa là người Kinh. Tôi rất hài lòng khen ngợi con cái của tôi, chỉ tính nội trong một năm từ tháng 07 năm 1926 đến tháng 07 năm 1927 có 34.000 lượt người rước lễ.
Phía người dân tộc Bahnar có 03 chủng sinh đang theo học Đại Chủng viện Pinăng và 05 tiểu chủng sinh; có 03 đệ tử là những bông hoa tốt đẹp của núi rừng vào dòng để tô đẹp vườn hoa của Chúa.
Phía người Việt, linh mục đầu tiên của địa sở, là học trò cũ của tôi cử hành Thánh lễ mở tay tuần vừa qua. Có 03 thanh niên đã gia nhập Hội Dòng và 06 thiếu nữ tận hiến để phục vụ cho Vị Thầy nhân hậu chí ái.
Về phần nhà thờ, là một công trình xây dựng lớn đã hoàn thành, mặt tiền trang trí rất đẹp, nhưng thiếu nước sơn bền chắc để chống chọi với nước trong mùa mưa gió. Bên trong nhà thờ phần nội thất sẽ bố trí dần dần. Nhà thờ Kontum có một tượng Đức Mẹ Vô Nhiễm được đặt ở trên bàn thờ chính; còn các tượng khác đặt trên bệ gỗ ở các bàn thờ phụ: như tượng Thánh Tâm, thánh Cả Giuse và thánh nữ Jeanne D’Arc. Tượng thánh Isodore và những chiếc chuông sẽ đến sau. Nhưng khi nào? Khi các cha có tài chính để đặt hàng và trả tiền chuyên chở”.
Ngày 5.12.1943, Đức cha Gioan Sion (Khâm) dâng hiến toàn Địa phận Kontum cho Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội Đức Mẹ Maria. Nghi thức trọng thể kết thúc tại Nhà thờ Chính tòa với phép lành Tòa Thánh (x. Echos 11.1943, tr.3-4 và Echos 8.1949, tr.10).
 
VÀI HÌNH ẢNH NHÀ THỜ KONTUM NGÀY XƯA
 
 
Nhà thờ Kontum năm 1927
Nhà thờ Kontum năm 1927
(Hình trích từ báo Les Missions Catholiques số 3050, 9.12.1927, tr.577).
 
 
Thập niên 1930-1940 (có đặt tượng Thánh Tâm trên tháp)
(Ảnh: L’Oeuvre de propagation de la Foi)


Năm 1947-trích từ video “Kontum et
sa région en 1947” của Michel Grisey.

Lễ tấn phong Giám mục Martial Jannin (Phước) ngày 23.6.1933
Lễ tấn phong Giám mục
Martial Jannin (Phước) ngày 23.6.1933.

Kontum Church - 1967
Năm 1967
(www.panoramio.com)
 
 
Trải qua các đời linh mục phụ trách Giáo xứ Chính tòa, Ngôi nhà thờ Chính tòa luôn được các cha quan tâm bảo quản, duy tu, trang trí thêm: cha Francois Louison (1924-1952), cha Simon Nguyễn Diện (1952-1962), cha Giuse Nguyễn Hữu Nghị (1962-1972), cha Deschamps Đệ (1972-1975), cha Phaolô Nguyễn Đây (1975-1978), cha Giuse Nguyễn Thanh Liên (1978-2004) và cha Phaolô Nguyễn Đức Hữu (từ 2004…). Ngôi nhà thờ là ngôi nhà chung nơi tổ chức những sự kiện lớn của giáo phận: lễ phong chức giám mục, linh mục…; các đại lễ năm Thánh: Năm Thánh 60 năm thành lập giáo phận (1992), Năm Thánh 150 năm truyền giáo Tây Nguyên (1998), Đại Năm Thánh 2000, Năm Thánh Yao Phu mừng 100 thành lập trường Yao Phu Kuênot (2008); đón tiếp phái đoàn HĐGM Pháp (2006), Phái đoàn Tòa Thánh (2007), Đức TGM Leopoldo Girelli, đại diện Đức Thánh Cha (2011&2012); khai mạc năm Đức Tin (2012).v.v.
Ngoài ra Nhà thờ Chính tòa Kontum còn là biểu tượng tiêu biểu về lịch sử, văn hóa, tôn giáo trên miền Tây Nguyên, là điểm du lịch không thể bỏ qua của bất cứ du khách nào đến với Kontum.
 
B. NHÀ THỜ CHÍNH TÒA ĐƯỢC TRÙNG TU QUA THỜI GIAN.
Mặc dù Nhà thờ Gỗ luôn được quan tâm tu sửa, chỉnh trang, nhưng do dãi dầu năm tháng và với chất liệu bằng gỗ, ngôi nhà thờ không tránh khỏi hư hại, mối mọt. Ngoài những sửa chữa nhỏ từng thời kỳ, nhà thờ hai lần được trùng tu lớn: vào các năm 1994-1996 và 2012-2013.
1. Trùng tu năm 1994-1996:
Sau hơn 80 năm sử dụng (1913-1994), ngôi nhà thờ Chính tòa bị xuống cấp trầm trọng.
+Năm 1994: Cố Giám mục Alexis Phạm Văn Lộc đã cung cấp tài lực cho cha sở Chính tòa lúc đó là cha Giuse Nguyễn Thanh Liên tu sửa nhà thờ. Vào ngày lễ thánh Stêphanô Cuénot Thể sau khi dâng lễ, lúc 8 giờ ngày 14.11.1994, khởi công tu sửa mặt tiền nhà thờ với sự hiện diện của Đức Cha Alexis, một số cha Tòa giám mục, các Yă và ông Trần Công Thành thi công. Đúng 11 giờ 20 phút, Thánh giá được dựng lên tháp nhà thờ trước lòng thán phục của mọi người hiện diện quanh đó. Tiến độ thi công tốt, an toàn.
Đức Cha Alexis Phạm văn Lộc
Đức Cha Alexis Phạm văn Lộc
 
+Năm 1995: Đức cha Phêrô Trần Thanh Chung lên kế nhiệm giám mục chính tòa Kontum. Để chuẩn bị mừng đại lễ 150 năm truyền giáo Tây Nguyên (1848-1998), Đức cha Phêrô đã đã phối hợp với cha xứ Chính tòa Giuse Nguyễn Thanh Liên tiếp tục đại tu phần còn lại và nới rộng ra hai bên hành lang và nhà thờ rộng thêm theo thiết kế của kiến trúc sư Nguyễn Hữu An. Đến ngày 18.1.1996 công trình đã hoàn thành mặt tiền và một số công đoạn bên trong, một thánh lễ đồng tế do Đức cha Phêrô chủ lễ, có Đức cha Alexis tham dự tạ ơn Chúa.
Đức Cha Phêrô Trần Thanh Chung
Đức Cha Phêrô Trần Thanh Chung
 
Vào đầu thánh lễ tạ ơn này (18.1.1996), linh mục Giuse Trần Thanh Liên, cha sở giáo xứ Chính tòa, cũng là người chịu trách nhiệm thực hiện công trình tu sửa nhà thờ đã chia sẻ như sau:
“Vào ngày này cách đây đúng 64 năm, là ngày vui của Giáo Hội hoàn vũ vì có một giáo phận mới được thiết lập, và là ngày vui đặc biệt của 21.000 giáo dân và 27 linh mục của giáo phận mới: giáo phận Kontum. Ngày 18.1.1932, ĐTC Piô XI đã ban sắc lệnh tách Kontum khỏi Qui Nhơn và thành lập giáo phận Kontum rộng lớn gồm các tỉnh Kontum, Gia Lai, Đăk Lăk, một phần tỉnh Sông Bé hiện nay và tỉnh Attôpơ của Lào. Cũng từ ngày đó, nhà thờ Phương Nghĩa nhỏ bé này do cha Giuse Décrouille xây dựng từ năm 1913 đã trở thành nhà thờ chính tòa. 80 năm lịch sử của nhà thờ cũng là 80 năm chịu đựng mưa nắng nên xuống cấp trầm trọng, nên Đức Cha Alexis Phạm Văn Lộc đã dự định cho sửa chữa nhà thờ ngay từ năm 1990. Nhưng mãi đến ngày 14.11.1994 ngày lễ kính Thánh Cuénot  mới có thể khởi công dựng lại tháp nhà thờ mới. Nhà thờ chính tòa cũng được ĐC Phêrô Trần Thanh Chung quan tâm. Từ ngày 13.4.1995, hôm nay sau 14 tháng thi công, công việc sửa chữa cải tạo đã hoàn thành. Cộng đoàn dân Chúa của giáo phận về đây cùng hân hoan cảm tạ Thiên Chúa trong thánh lễ tạ ơn, đúng vào ngày thành lập giáo phận để hòa nhập niềm vui với cộng đoàn dân Chúa của ngày thành lập trước kia, và để tin tưởng quan tâm hơn với hiện tình giáo phận. Nếu giáo phận Kontum giờ đây đã thu nhỏ lại chỉ còn 2 tỉnh Kontum và Gia Lai, thì số giáo dân đã tăng trên 7 lần, với độ 150.000 giáo dân. Nhưng số linh mục cũng chỉ tương đương với số linh mục của ngày thành lập. Giáo phận chúng ta hiện nay chỉ có 29 linh mục đang làm việc trong giáo phận và có 6 linh mục ở ngoài giáo phận” (Trích từ video Thánh Lễ Tạ Ơn ngày 18.1.1996).
Lm Giuse Trần Thanh Liên
Lm Giuse Trần Thanh Liên
Các công việc tu sửa đã thực hiện:
-Thay các cột đã hư, ván đã mục, nâng các trụ cột bị lún thấp lên cùng một mặt phẳng, gia cố các trụ cột mặt tiền, tra mộng lại những nơi bị xuống cấp.
-Sửa tháp chuông nâng cao thêm 1m (=25m).
-Nới rộng hai cánh phía sau: dài 8m x rộng 8m.
-Nới rộng hai hành lang hai bên, mái được làm theo kiểu nhà chồ của nhà sàn dân tộc: nhiều mái nhà chồ hình tam giác kề sát nhau trông vững chãi, đẹp mắt.
-Cửa kính có họa hình màu tích Kinh Thánh.
-Diện tích đã được nới rộng thêm 525 m2, nâng tổng diện tích nhà thờ hiện tại là: 703,8 m+ 525 m2 = 1.228,8 m2. Trong đó: chiều dài được nới thêm thành 54m, chiều rộng thành 19m.
 
SƠ ĐỒ THIẾT KẾ PHẦN TU SỬA NHÀ THỜ 1994-1996
do KTS. Nguyễn Hữu An
 




 
 (Theo Lm Nguyễn Hoàng Sơn, Nhà thờ Chánh tòa Kontum-
Giáo phận Kontum 2008, www.giaophankontum.org).
 
2. Trùng tu năm 2012-…:
Nhân dịp kỷ niệm 100 năm xây dựng Nhà thờ Chính tòa Kontum (1913-2013), được sự ủy nhiệm của Đức cha Micae, cha sở Chính tòa Phaolô Nguyễn Đức Hữu đã chỉ đạo công tác tu sửa Nhà thờ, bắt đầu từ giữa năm 2012.
Đức Cha Micae Hoàng Đức Oanh
Đức Cha Micae Hoàng Đức Oanh
 
Công việc bao gồm kiểm tra và tu sửa toàn bộ Nhà thờ gồm ngoại thất và nội thất:cung thánh, tháp chuông, sàn, trần nhà.v.v.
-Sửa cung thánh: kiểm tra sàn ván, đà…cung thánh. Tu sửa bàn thờ, bức điêu khắc “Bữa tiệc ly” trước bàn thờ.
 
  
 Cha sở chính tòa hiện tại 2013- Lm Phaolô         Sửa chữa cung thánh
  Nguyễn Đức Hữu (áo trắng bên trái) tại công trường                             và bàn thờ
-Tu sửa sàn ván, thay ván, thay đà đã mục hoặc bị mối mọt toàn bộ nhà thờ…
 
-Ngày 26/11/2012, bắt đầu tu sửa mái nhà thờ: tháo gỡ toàn bộ mái ngói, kiểm tra thay thế các rui mè bị hư hỏng và lợp lại bằng loại ngói vảy cũ đã gỡ xuống.
 
 
-Thay thế hoặc gia cố các cột mặt tiền nhà thờ đã bị mục.
-Sơn quét lại mặt tiền và chung quanh nhà thờ.v.v.
-Sữa chữa, thay thế hoặc gia cố trần nhà thờ: cung thánh và toàn bộ trần gồm trần vòng cung và trần bằng.
Công việc vẫn đang tiến hành cho đến khi hoàn tất các hạng mục cần tu sửa, cố gắng thực hiện xong trước Lễ kính Thánh Tổ Stêphanô Cuénot Thể ngày 14.11.2013.
 
THAY LỜI KẾT:
100 năm hình thành và phát triển cũng là 100 năm hồng ân. Nếu như vào năm 1856, với ngôi nhà nguyện đầu tiên bằng tranh nứa nơi ngôi làng nhỏ Dak Tum, số tín hữu toàn Miền truyền giáo thuở ấy chỉ vỏn vẹn khoảng50 người, thì đến năm 1918 - năm khánh thành Nhà thờ Chính tòa Kontum, số tín hữu đã là 15.000 người trên tổng số 210.000 dân cư, có 153 cộng đoàn Kitô hữu được phân thành 19 Địa sở, 1 Trường đào tạo Giáo lý viên, 1 Dòng nữ với 11 tu sĩ, và 1 Nhà in. Đến năm 2013 - năm kỷ niệm tròn 1 thế kỷ xây dựng Nhà thờ (1913-2013), số giáo dân của toàn giáo phận bao gồm 2 tỉnh Gialai và Kontum là 286.957 giáo dân (chiếm 16,16% dân số), đứng đầu giáo phận là Đức cha Micae Hoàng Đức Oanh cùng với 110 linh mục phục vụ hơn 620 cộng đoàn tín hữu Kinh-Thượng, trong đó có 345 cộng đoàn chưa có nhà thờ, nhà nguyện!
Trong Thông Báo của Tòa Giám Mục Kontum số  26/VT/’13/tgmkt ngày 10.3.2013 về Những biến cố trong dòng lịch sử truyền giáo Kontum”, có ghi những gợi ý tâm tình và thông báo lễ mừng trọng thể như sau:
“Với tâm tình cảm tạ, tôn vinh Thiên Chúa và để hun đúc thêm ngọn lửa truyền giáo nơi mỗi người cũng như cộng đoàn chúng ta, năm nay, Giáo Phận mừng kỷ niệm (1) 165 năm (1848-2013) truyền giáo trên diện tích 70.000 km2 vào năm 1848. Đã có đông đảo anh chị em Kinh – Thượng đón nhận Tin Mừng, còn sống cũng như đã qua đời, tin theo Chúa Kitô. Địa bàn lúc đầu bao gồm cả giáo phận Kontum hôm nay, phần lớn địa bàn giáo phận Ban Mê Thuột (tách năm 1967) và trọn vẹntỉnh Attôpư của Lào hiện nay; (2) mừng 80 năm thành lập giáo phận Kontum (1932-2012) và 80 năm vị Giám mục Tiên khởi (1933-2013). Các ngày lễ này sẽ được mừng trọng thể vào lễ kính Thánh Tổ Stêphanô Cuénot ngày 14.11.2013. (3) Nhân dịp này chúng ta cũng mừng Nhà thờ Chính Tòa tròn 100 tuổi (1913-2013)” (x. www.giaophankontum.com).
 
Mọi thành phần Dân Chúa trong giáo phận Kontum đều cảm thấy lòng mình rộn lên một niềm vui khó tả, một niềm hãnh diện vì giáo phận có được một Ngôi thánh đường Chính tòa cổ kính, quí giá. Hồng ân lãnh nhận cũng là trách nhiệm được trao ban. Vì vậy, lời tạ ơn tốt đẹp nhất là mỗi người hãy sống xứng đáng với các bậc cha ông mà chúng ta đang thừa hưởng công lao của họ, và hãy nghĩ đến trách nhiệm hiện tại của chúng ta là làm triển nở và lưu truyền đức tin Công giáo cho con cháu hôm nay và mai sau.

                                                                                                                          KONTUM 2013
                                                                                                                             MINH SƠN
                                                   
Mời các bạn tìm đọc tập tài liệu phát hành (có hạn) trong dịp lễ :


nhà thờ chính tòa kon tum
  






Nguồn tin: krongblah.blogspot.com
Hot!
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 4 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin cũ hơn

Ý kiến bạn đọc

 

Giờ lễ

Thứ hai: Lễ sáng 5h00 (tiếng BaHnar)
Thứ ba : Lễ sáng 5h00 (tiếng BaHnar)
Thứ tư  : Lễ sáng 5h00 (tiếng kinh)
Thứ năm: Lễ sáng 5h00 (tiếng BaHnar)
Thứ sáu : Lễ sáng 5h00 (tiếng BaHnar)
Thứ bảy  : Lễ sáng 5h30 
(tiếng BaHnar)
                Lễ chiều 17h30 (tiếng BaHnar)
Chủ nhật: Lễ sáng 1 : 6h00 
(tiếng BaHnar)
                Lễ sáng 2 : 7h30 (tiếng BaHnar)
               Lễ chiều   : 17h00 (tiếng BaHnar)
              

Đăng ký nhận tin

Tin mới nhất

Kết Nối cùng Mẹ

Thăm dò ý kiến

Bạn thấy giao diện web như thế nào?

Rất đẹp, tuyệt vời

Tạm được

Cần thay đổi

Chưa hài lòng


Báo Công Giáo | Tin tức công giáo
Xem bản: Desktop | Mobile
Trang thông tin Đức Mẹ Măng Đen - Giáo phận Kon Tum
Địa chỉ: thôn Măng Đen, xã Đắk Long, huyện Kon Plông tỉnh Kon Tum
Website đang chạy thử nghiệm, mọi đóng góp ý kiến xin gửi về
Email: 
Memangden@gmail.com, ĐT: 0905.373.053
Thiết kế và quản trị: TNTT - Giáo xứ Trung Nghĩa - Kon Tum